Türkiye, yabancılar, öğrenciler, yatırımcılar ve aileler için popüler bir destinasyondur. Türkiye'de uzun süre kalmayı planlıyorsanız, ikamet iznine ihtiyacınız olacaktır.
Aşağıda, Türkiye'de bulunan 6 ana ikamet izni türü, başvuru koşulları ve önemli detayları bulabilirsiniz.
Daha fazla bilgi için İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün web sitesini ziyaret edin:
1. Kısa Dönem İkamet İzni
Yasal Dayanak:
Kısa Dönem İkamet İzni, Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (No. 6458) Madde 31–33 ve Uygulama Yönetmeliği Madde 28–29 kapsamında düzenlenmiştir.
Kimler Başvurabilir?
Kısa Dönem İkamet İzni aşağıdaki yabancılara verilebilir:
- Bilimsel Araştırmacılar: İlgili kurumdan (örn. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Enerji Bakanlığı, üniversiteler) araştırma izni almaları veya araştırma konusunu beyan etmeleri gerekir. Ayrıca, Türk konsolosluklarından "Bilimsel Araştırma" vizesi almaları zorunludur.
- Gayrimenkul Sahipleri: Türkiye'de konut sahibi olanlar başvurabilir. Ortak mülkiyete sahip aile üyeleri de başvuru yapabilir.
- İş Bağlantıları veya Girişimciler: 3 aydan uzun süre kalacaklarsa, iş birliği yapacakları şirket veya kişiden davet mektubu veya benzeri belge sunmaları gerekir.
- Hizmet İçi Eğitim Katılımcıları: Eğitim kurumunun sunduğu programa göre izin süresi belirlenir.
- Öğrenciler veya Değişim Programı Katılımcıları: İlgili kurumdan belge sunmaları gerekir. İzin süresi program süresini aşamaz. Erasmus, Mevlana, Farabi gibi değişim programlarına katılan öğrenciler, kayıt tarihinden itibaren 3 ay içinde genel sağlık sigortası yaptırmazlarsa özel sağlık sigortası almaları gerekir.
- Turistler: Seyahat planı (ziyaret edilecek yerler, tarihler ve kalış süresi) sunmaları gerekir. Ek belge talep edilebilir.
- Tıbbi Tedavi Hastaları: Kamu veya özel hastane tarafından kabul edilmeleri gerekir. Tedavi masrafları peşin ödenmişse sağlık sigortası zorunlu değildir. İzin süresi tedavi süresine göre belirlenir. Refakatçiler (en fazla 2 kişi), mevcut sağlık iş birliği anlaşmaları kapsamında sağlık sigortası şartından muaftır.
- Adli veya İdari Makamlar Tarafından Kalması Gereken Yabancılar: İzin süresi, ilgili karar veya talep doğrultusunda belirlenir.
- Aile İkamet İzni Sahipleri: Aile İkamet İzni şartlarını kaybedenler (örn. boşanma, sponsorun ölümü veya 18 yaşını doldurma) Kısa Dönem İkamet İzni başvurusu yapabilir.
- Türkçe Dil Kursu Katılımcıları: Kurs süresine göre en fazla 2 kez verilir. 1 yıldan kısa kurslar için izin süresi kurs süresi ile sınırlıdır.
- Kamu Tarafından Desteklenen Eğitim, Araştırma, Staj veya Kurs Katılımcıları: İzin süresi 1 yılı aşamaz. Kamu kurumları masrafları karşılıyorsa sağlık sigortası ve maddi yeterlilik şartı aranmaz.
- Yeni Mezunlar: Türkiye'de yükseköğrenimini tamamlayan yabancılar, mezuniyet tarihinden itibaren 6 ay içinde 1 kez olmak üzere 1 yıllık izin başvurusu yapabilir.
- Yatırımcılar ve Aileleri: Türkiye'de yatırım yapan yabancılar (Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen şartlara göre) ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler, 5 yıla kadar izin alabilir.
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşları: 5 yıla kadar izin alabilirler.
İzin Süresi:
Kısa Dönem İkamet İzni genellikle 2 yıla kadar verilir. Yatırımcılar ve KKTC vatandaşları için bu süre 5 yıla kadar çıkabilir.
Gerekli Belgeler:
- Türkiye'de kalış amacını gösteren belge.
- Kanunun 7. Maddesine uygunluk (giriş yasağı veya kamu düzeni tehdidi olmaması).
- Yeterli ve güvenli konaklama.
- İstenirse, ikamet edilen ülkeden adli sicil kaydı.
- Türkiye'deki adres belgesi.
Red, İptal veya Yenilememe Nedenleri:
- Gerekli şartların sağlanmaması veya sürdürülememesi.
- İznin amacı dışında kullanılması.
- Geçerli sınır dışı veya giriş yasağı bulunması.
- Türkiye dışında izin verilen süreden fazla kalınması.
2. Aile İkamet İzni
Yasal Dayanak:
6458 sayılı Kanun Madde 34–37 ve Uygulama Yönetmeliği Madde 30–34 kapsamında düzenlenmiştir.
Kimler Başvurabilir?
Aile İkamet İzni aşağıdakilere verilebilir:
- Türk vatandaşlarının, geçerli ikamet izni olan yabancıların, mültecilerin veya ikincil koruma statüsü sahiplerinin eşleri, küçük çocukları veya bakmakla yükümlü oldukları çocukları.
Notlar:
- Çok eşli durumlarda yalnızca bir eş Aile İkamet İzni alabilir.
- Tüm çocuklar için izin alınabilir.
- Çocuklar için velayet hakkı olan her iki ebeveynin de rızası gerekir.
- Aile İkamet İzni sahipleri, 18 yaşına kadar öğrenci ikamet izni almadan ilk ve ortaöğretim görebilirler.
Kısa Dönem İkamet İznine Geçiş:
Aile İkamet İzni sahipleri, boşanma (en az 3 yıl sonra, aile içi şiddet kanıtlanmadıkça), sponsorun ölümü veya 18 yaşını doldurma durumlarında Kısa Dönem İkamet İzni başvurusu yapabilirler.
İzin Süresi:
- Her seferinde 3 yıla kadar verilir.
- Sponsorun izin süresini aşamaz.
Gerekli Belgeler:
- Sponsorun maddi yeterlilik ve sağlık sigortası şartlarını karşılaması (ailedeki her kişi için asgari ücretin 1/3'ü kadar gelir, aile içi suçlardan sabıka kaydı olmaması ve Türkiye'de en az 1 yıl ikamet etmesi) gerekir.
- Başvuru sahibinin sponsorla birlikte yaşama niyeti ve ilişkiyi kanıtlayan belgeler sunması ve genel ikamet şartlarını karşılaması gerekir.
Red, İptal veya Yenilememe Nedenleri:
- Gerekli şartların sağlanmaması veya sürdürülememesi.
- İznin amacı dışında kullanılması.
- Geçerli sınır dışı veya giriş yasağı bulunması.
3. Öğrenci İkamet İzni
Yasal Dayanak:
6458 sayılı Kanun Madde 38–41 ve Uygulama Yönetmeliği Madde 35–39 kapsamında düzenlenmiştir.
Kimler Başvurabilir?
- Türkiye'de ilk, orta veya yükseköğrenim (ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora, tıp/diş hekimliği ihtisası) gören yabancılar.
- 18 yaş altı olup Aile İkamet İzni ile ilk veya ortaöğrenim gören yabancılar, 18 yaşına kadar Öğrenci İkamet İzni almak zorunda değildir.
Notlar:
- Öğrenci İkamet İzni sahipleri, yalnızca eş ve çocukları için Aile İkamet İzni başvurusu yapabilir.
- İzin süresi, 1 yıldan kısa ise eğitim süresi ile sınırlıdır.
Gerekli Belgeler:
- Kayıt ve kalış amacını gösteren belge.
- Kanunun 7. Maddesine uygunluk.
- Türkiye'deki adres belgesi.
Sağlık Sigortası:
Öğrenciler, kayıt tarihinden itibaren 3 ay içinde genel sağlık sigortası yaptırırlarsa ek sağlık sigortası şartı aranmaz.
Çalışma Hakları:
Lisans ve lisansüstü öğrenciler, 1. yılın ardından çalışma izni almaları koşuluyla çalışabilirler.
Red, İptal veya Yenilememe Nedenleri:
- Gerekli şartların sağlanmaması veya sürdürülememesi.
- Öğrencinin eğitimine devam edemeyeceğine dair kanıt.
- İznin amacı dışında kullanılması.
- Geçerli sınır dışı veya giriş yasağı bulunması.
4. Uzun Dönem İkamet İzni
Yasal Dayanak:
6458 sayılı Kanun Madde 42–45 ve Uygulama Yönetmeliği Madde 40–43 kapsamında düzenlenmiştir.
Kimler Başvurabilir?
- Türkiye'de geçerli ikamet izniyle en az 8 yıl kesintisiz ikamet eden veya Bakanlık tarafından belirlenen şartları sağlayan yabancılar.
İstisnalar:
- Mülteciler, şartlı mülteciler, ikincil koruma statüsü sahipleri ve geçici koruma altındakiler başvuramaz.
İzin Süresi:
Süresiz olarak verilir.
Gerekli Belgeler:
- En az 8 yıl kesintisiz ikamet (Öğrenci İkamet İzni süresinin yarısı, diğer izinlerin tamamı sayılır).
- Son 3 yılda sosyal yardım almamış olmak.
- Düzenli ve yeterli gelir.
- Geçerli sağlık sigortası.
- Kamu düzeni veya güvenliği için tehdit oluşturmamak.
Haklar:
Uzun Dönem İkamet İzni sahipleri, Türk vatandaşlarına tanınan hakların çoğuna sahiptir. Ancak askerlik, oy kullanma, kamu görevine atanma, vergiden muaf araç ithalatı ve bazı yasal muafiyetler hariçtir.
İptal Nedenleri:
- Kamu düzeni veya güvenliği için ciddi tehdit oluşturmak.
- Türkiye dışında kesintisiz 1 yıldan fazla kalmak (sağlık, eğitim veya zorunlu kamu hizmeti hariç).
Yeniden Başvuru:
İptal edilen izin sahipleri yeniden başvurabilir. 1 ay içinde öncelikli işlem yapılır. 8 yıllık ikamet şartı yeniden değerlendirilmez.
5. İnsani İkamet İzni
Yasal Dayanak:
6458 sayılı Kanun Madde 46–47 ve Uygulama Yönetmeliği Madde 44 kapsamında düzenlenmiştir.
Kimler Başvurabilir?
- Çocukların üstün yararı gibi durumlarda bulunan yabancılar.
- Sınır dışı veya giriş yasağı nedeniyle Türkiye'den ayrılamayanlar veya ayrılmanın makul olmadığı durumlar.
- Sınır dışı veya giriş yasağı kararının yargı denetimine tabi olanlar.
- İlk sığınma ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye dönüş bekleyenler.
- Acil nedenler veya ulusal çıkarlar gereği Türkiye'de bulunması gereken ve diğer izinleri alamayanlar.
- Olağanüstü durumlardan etkilenenler.
İzin Süresi:
Bakanlık tarafından belirlenen süreyle sınırlı olarak verilir ve Bakanlığın onayıyla yenilenebilir.
Gerekli Belgeler:
Standart ikamet izni şartları aranmaz.
İptal veya Yenilememe Nedenleri:
İzni gerektiren şartların ortadan kalkması.
Ek Notlar:
- İkamet adresini 20 iş günü içinde bildirmek zorundadırlar.
- İnsani İkamet İzni sahipleri, uygun olmaları halinde diğer izinlere (Uzun Dönem hariç) başvurabilirler.
- Bu izin süresi, diğer ikamet izinleri için sayılmaz.
6. İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni
Yasal Dayanak:
6458 sayılı Kanun Madde 48–49 ve Uygulama Yönetmeliği Madde 45–46 kapsamında düzenlenmiştir.
Kimler Başvurabilir?
- İnsan ticareti mağduru olduğundan kuvvetle şüphelenilen yabancılar.
İzin Süresi:
İlk olarak 30 gün verilir, 6 aylık sürelerle uzatılabilir ve toplamda 3 yılı geçemez.
Gerekli Belgeler:
Standart ikamet izni şartları aranmaz.
İptal Nedenleri:
- Mağdurun, insan tacirleriyle gönüllü olarak yeniden bağlantı kurması.
- Yükümlülüklere uyulmaması.
- Kişinin mağdur olmadığının tespit edilmesi.
İstisnalar:
Bağlantı kurma veya yükümlülüklere uyulmama, zorlama, tehdit, şiddet veya korkutma nedeniyle olmuşsa iptal uygulanmaz.


Yorumlar
Yorum Gönder